చింతూరు వెంకటరావు మహోన్నత జీవిత చరిత్
*** పరిచయం ***
భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా, చర్ల మండలం, సెప్టెంబర్ 25 (జనసంఘర్షణ):
సమాజంలో జన్మించడం సహజం.
కానీ సమాజం కోసం జీవించడం అసాధారణం!
తన జీవితాన్ని తన కుటుంబానికే పరిమితం చేయకుండా, పేదలు, కూలీలు, రైతులు, గిరిజనులు, హరిజనులు, బలహీన వర్గాలు, మత్స్యకారులు వంటి అట్టడుగు వర్గాల అభ్యున్నతికి అంకితం చేసిన మహోన్నత వ్యక్తిత్వం చింతూరు వెంకటరావు,పాధ్యాయుడిగా విద్యాబోధన చేసిన ఆయన, ప్రజా ఉద్యమకారుడిగా హక్కుల కోసం పోరాడారు. రాజకీయ కార్యకర్తగా ప్రజా చైతన్యాన్ని రగిలించారు. సహకార రంగంలో పదవులు చేపట్టి పక్షపాతాలకు అతీతంగా సేవలందించారు. కళాకారుడిగా రంగస్థలంపై తన ప్రతిభను చాటారు. సాహితీవేత్తగా రచనలు చేసి, సంస్థలను స్థాపించి, కొత్త రచయితలకు ప్రోత్సాహం అందించారు. చరిత్రకారుడిగా చర్ల మండల చరిత్రను లిఖించారు. మత్స్యకారుల సమస్యలపై అధ్యయనం చేస్తూ వారి అభ్యున్నతికి నిరంతరం కృషి చేస్తున్నారు.
ఇలా ఒకే జీవితంలో ఉపాధ్యాయుడు, ఉద్యమకారుడు, సహకారవేత్త, కళాకారుడు, సాహితీవేత్త, ప్రజాసేవకుడు, పరిశోధకుడు అనే అనేక పాత్రలను సమర్థంగా పోషించిన అరుదైన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి చింతూరు వెంకటరావు.
*జననం – కుటుంబ నేపథ్యం*
చింతూరు వెంకటరావు 1934 నవంబర్ 9వ తేదీన జన్మించారు. అప్పటి పరిపాలనా విభజనల ప్రకారం తెలంగాణ ప్రాంతంలోని వరంగల్ జిల్లా, బూర్గంపాడు తాలూకా పరిధిలోని చిగురుమామిడి గ్రామం ఆయన జన్మస్థలం.తరువాత పరిపాలనా పునర్వ్యవస్థీకరణలతో ఈ ప్రాంతం ఖమ్మం జిల్లాలో భాగమైంది. రాష్ట్ర విభజన అనంతర పరిణామాల్లో ప్రస్తుతం ఈ గ్రామం ఏలూరు జిల్లాలోని వేలేరుపాడు మండల పరిధిలో ఉంది.యన తల్లిదండ్రులు చింతూరు ముత్తయ్య (ముత్యం)– భూలక్ష్మి దంపతులు. సాధారణమైన సన్నకారు రైతు కుటుంబంలో జన్మించిన వెంకటరావు చిన్ననాటి నుంచే గ్రామీణ జీవన విధానాన్ని, కష్టజీవుల జీవితాలను, పేదరికపు బాధలను దగ్గరగా చూశారు. ఆ అనుభవాలే ఆయనలో భవిష్యత్తులో ప్రజల పట్ల సేవాభావాన్ని, సామాజిక బాధ్యతను పెంపొందించాయి.
*విద్యాభ్యాసం – ఉపాధ్యాయ జీవితం*
ఆర్థిక పరిస్థితులు అనుకూలంగా లేకపోయినా విద్యపై ఆసక్తితో వెంకటరావు 8వ తరగతి వరకు విద్యాభ్యాసం కొనసాగించారు. అనంతరం హయ్యర్ గ్రేడ్ బేసిక్ టీచర్ శిక్షణ పొందారు.విద్యాబోధనను ఒక ఉద్యోగంగా కాకుండా ఒక సామాజిక బాధ్యతగా భావించిన ఆయన సుమారు 1970 వరకు ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో కొనసాగారు.
ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేస్తూనే విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశాలతో పాటు మంచి విలువలు, క్రమశిక్షణ, సామాజిక స్పృహ, బాధ్యతాయుతమైన జీవన విధానం వంటి అంశాల పట్ల అవగాహన కల్పించేందుకు కృషి చేశారు.అయితే ఆయన వ్యక్తిత్వం తరగతి గది నాలుగు గోడలకే పరిమితం కాలేదు. సమాజంలోని అసమానతలను గమనిస్తూ ప్రజల సమస్యలపై చైతన్యం కలిగించే కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొన్నారు.
*ప్రజా ఉద్యమాల వైపు అడుగులు*
1972 ప్రాంతం నుంచి చింతూరు వెంకటరావు వామపక్ష భావజాలానికి చెందిన,భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మార్క్సిస్టు) సీపీఐ(ఎం)లో చురుకైన కార్యకర్తగా ప్రజా ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్నారు.
చర్ల, వెంకటాపురం, వాజేడు తదితర మండలాల పరిధిలో ప్రజల సమస్యలను తెలుసుకుని, వాటి పరిష్కారం కోసం ఉద్యమాలు నిర్వహించారు.
*ప్రత్యేకంగా:*
– వ్యవసాయ కూలీల సమస్యలపై పోరాటాలు,
– భూమి సమస్యలపై ఉద్యమాలు,
– కూలి రేట్ల పెంపు కోసం పోరాటాలు,
– తునికాకు కోత కూలీల సమస్యలపై ఉద్యమాలు,
– పేదలు, గిరిజనులు, బలహీన వర్గాల హక్కుల కోసం కార్యక్రమాలు
వంటి అనేక ప్రజా ఉద్యమాల్లో ఆయన తనదైన ముద్ర వేశారు.
రాజకీయాలను పదవుల కోసం కాకుండా ప్రజా సమస్యల పరిష్కారానికి ఒక సాధనంగా భావించిన ఆయన, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రాజకీయ చైతన్యాన్ని పెంపొందించేందుకు కృషి చేశారు.పచాయతీ సమితి ఎన్నికల సందర్భంలోనూ పార్టీని బలమైన ప్రజా శక్తిగా నిలబెట్టడంలో ఆయన కీలకంగా పనిచేశారు.
*సంఘటనా నిర్మాణంలో కీలక పాత్ర*
ప్రజా ఉద్యమాలతో పాటు వివిధ ప్రజా సంఘాల్లోనూ వెంకటరావు బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
ప్రజాతంత్ర యువజన సంఘం కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొని, చర్ల మండలం, దుమ్ముగూడెం ప్రాంతాల్లో సంఘ నిర్మాణానికి కృషి చేశారు.
రైతు సంఘంలో చురుకైన పాత్ర పోషించి డివిజన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. అనంతరం జిల్లా స్థాయి కమిటీలోనూ స్థానం పొందారు.
సీపీఐ(ఎం)లో 2006 వరకు డివిజన్ కమిటీ సభ్యుడిగా పనిచేసి ప్రజా సమస్యల పరిష్కారానికి నిరంతరం కృషి చేశారు.
ఆయన రాజకీయ జీవితం పదవుల చుట్టూ తిరిగినది కాదు; ప్రజల సమస్యల చుట్టూ తిరిగిన ప్రజా జీవితం.
కూలీలు, గిరిజనులు, బలహీన వర్గాల కోసం పోరాటం
చింతూరు వెంకటరావు జీవితంలో అతి ముఖ్యమైన అధ్యాయం అట్టడుగు వర్గాల పట్ల ఆయన చూపిన అంకితభావం.
కూలీలకు న్యాయమైన పారితోషికం లభించాలి, రైతులకు భూమి సమస్యలు పరిష్కారం కావాలి, తునికాకు కూలీలకు గౌరవప్రదమైన జీవన పరిస్థితులు కలగాలి, గిరిజనులు, హరిజనులు తమ హక్కులను పొందాలి అనే ఆశయాలతో ఆయన ఎన్నో ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్నారు.
*“బలహీనుడి పక్షాన నిలబడటమే నిజమైన ప్రజాసేవ” అనే ఆలోచనకు ఆయన జీవితం ఒక సజీవ* *ఉదాహరణ*.
ప్రజల కష్టాలను తన కష్టాలుగా భావించి, వారి సమస్యల పరిష్కారం కోసం అధికార వర్గాలను ప్రశ్నించడానికి కూడా ఆయన వెనుకాడలేదు.
*సహకార రంగంలో నిష్పక్షపాత సేవ*
ప్రజా జీవితంలో ఆయనకు లభించిన అనేక బాధ్యతల్లో సహకార రంగం ప్రత్యేకమైనది.
గ్రామపంచాయతీ సర్పంచ్గా, ప్రాథమిక సహకార సంఘంలో బాధ్యతలు నిర్వహిస్తూ ప్రజలకు సేవ చేశారు.
అలాగే వెంకటాపురం సమితిలో కో-ఆప్షన్ సభ్యుడిగా, రాజమండ్రి కేంద్ర సహకార సంఘం డైరెక్టర్గా, తాలూకాలోని ప్రముఖ భూమి అభివృద్ధి బ్యాంకు అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
ఈ పదవుల్లో ఉన్నప్పుడు రుణ సదుపాయాలు అవసరమైన రైతులు, పేదలు, ప్రజలకు వాటిని అందించేందుకు కృషి చేశారు.
రాజకీయ భేదాలు, ఈర్ష్యా ద్వేషాలు, వ్యక్తిగత పక్షపాతాలు తన నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేయకుండా అందరికీ సమానంగా సేవ చేయడం ఆయన ప్రత్యేకత.
అందుకే ఆయన పదవులు ముగిసినా ప్రజల హృదయాల్లో ఆయనకు లభించిన స్థానం మాత్రం శాశ్వతమైంది.
*కళల పట్ల అభిమానం – రంగస్థలంపై ప్రతిభ*
చింతూరు వెంకటరావు కి కళలు, సాహిత్యం అంటే అపారమైన అభిమానం.
చర్ల ప్రాంతంలో ఏజెన్సీ ఆర్ట్స్ అకాడమీని స్థాపించి, దానికి అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరిస్తూ అనేక సాంఘిక నాటకాలను ప్రదర్శించేందుకు కృషి చేశారు.
కళను కేవలం వినోదంగా కాకుండా ప్రజా చైతన్యానికి ఒక శక్తివంతమైన సాధనంగా ఆయన భావించారు.
తాను స్వయంగా నటుడిగా కూడా రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టారు. వెంకటాపురం బ్లాక్ మేళా ఉత్సవాల సందర్భంగా ప్రదర్శించిన పలు నాటకాలలో ప్రధాన పాత్రల్లో నటించి, తన నటనా ప్రతిభతో ప్రేక్షకుల ప్రశంసలు అందుకున్నారు.
ప్రజా ఉద్యమం, కళా రంగం, సాహిత్యం – ఈ మూడింటినీ సమాజ మార్పుకు ఉపయోగించిన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి ఆయన.
సాహిత్య సేవ – *‘మన్నె సుమాలు*’
వెంకటరావు వ్యక్తిత్వంలో మరో విశిష్టమైన కోణం ఆయన సాహిత్యాభిమానం.
చర్ల గ్రామంలో ఏజెన్సీ సాహితీ సమితిని స్థాపించి, స్థానిక సాహిత్యకారులను, రచయితలను ప్రోత్సహించారు.
ఈ సంస్థ ఆధ్వర్యంలో “మన్నె సుమాలు” అనే కవితా సంకలనాన్ని వెలువరించారు. మట్టి పరిమళం, గిరిజన జీవన సౌందర్యం, పల్లె సంస్కృతి, ప్రజల అనుభవాలు వంటి అంశాలకు ప్రతిబింబంగా నిలిచిన ఈ సంకలనం ఆయన సాహిత్యాభిమానానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.
ఆ సంకలనంలో వెంకటరావు స్వయంగా ఒక కవితను రచించి, తన సృజనాత్మక ప్రతిభను కూడా చాటుకున్నారు.
*గౌతమి నవ్య సాహితీ సంస్థతో అనుబంధం*
తరువాత గౌతమి నవ్య సాహితీ సంస్థతో ఆయన అనుబంధం ఏర్పడింది.
మొదట ఉపాధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు నిర్వహించి, ప్రస్తుతం అధ్యక్షుడిగా సంస్థకు మార్గదర్శకత్వం వహిస్తున్నారు.
ఈ సంస్థ ద్వారా సుమారు పది రచనలను వెలువరించేందుకు కృషి చేసి సాహిత్య రంగానికి తన వంతు సేవ చేస్తున్నారు.
కొత్త రచయితలను ప్రోత్సహించడం, రచనలను వెలుగులోకి తీసుకురావడం, సాహిత్య కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం ద్వారా స్థానిక సాహిత్య వాతావరణాన్ని సుసంపన్నం చేస్తున్నారు.
ఆయనకు సాహిత్యం కేవలం అక్షరాల సమాహారం కాదు; సమాజాన్ని చైతన్యపరిచే శక్తి.
*రచయితగా, చరిత్రకారుడిగా*
చింతూరు వెంకటరావు కవితలు, కథలు తదితర రచనా ప్రక్రియల్లోనూ తన ప్రతిభను ప్రదర్శించారు.
తనకు తెలిసిన సమాజాన్ని, తాను జీవించిన ప్రాంతాన్ని, అక్కడి ప్రజల జీవితాలను అక్షరబద్ధం చేయాలనే తపనతో చర్ల మండల చరిత్రను రచించారు.
ఒక ప్రాంత చరిత్ర అంటే కేవలం తేదీలు, సంఘటనలు మాత్రమే కాదు; ఆ ప్రాంత ప్రజల జీవన గమనం, సంస్కృతి, పోరాటాలు, సామాజిక పరిణామాలు కూడా అందులో భాగమే.
ఈ దృక్పథంతో చర్ల ప్రాంత చరిత్రను లిఖించడం ద్వారా భవిష్యత్ తరాలకు విలువైన సమాచారాన్ని అందించే కృషి చేశారు.
*మత్స్యకారుల అభ్యున్నతికి అంకితమైన సేవ*
వృద్ధాప్యాన్ని సైతం లెక్కచేయకుండా నేటికీ ఆయన సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా ఉంటున్నారు.
ప్రత్యేకంగా మత్స్యకారుల స్థితిగతులపై అధ్యయనం చేస్తూ వారి సమస్యలను అర్థం చేసుకోవడానికి నిరంతరం కృషి చేస్తున్నారు.
ఖమ్మం, ఆదిలాబాద్, వరంగల్, కరీంనగర్ తదితర తెలంగాణ ప్రాంతాల్లో మత్స్యకారుల జీవన పరిస్థితులను అధ్యయనం చేసి, వారి అభివృద్ధికి తన వంతు సహాయ సహకారాలు అందిస్తున్నారు.
మత్స్యకారుల జీవనోపాధి, సామాజిక స్థితిగతులు, ఆర్థిక సమస్యలు వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తూ వారి అభ్యున్నతికి మార్గాలను అన్వేషించడం ఆయన సేవా జీవితంలో మరో గొప్ప అధ్యాయం.
సామాజిక సంస్కరణల పట్ల నిబద్ధత
చింతూరు వెంకటరావు కేవలం రాజకీయ లేదా ఆర్థిక సమస్యలపైనే కాకుండా సామాజిక సంస్కరణలపైనా దృష్టి సారించారు.
కొన్ని వర్ణాంతర వివాహాలను, స్టేజి మ్యారేజీలను నిర్వహించి సామాజిక సమానత్వానికి ప్రోత్సాహం అందించారు.
పేద కుటుంబాలకు చెందిన యువతీ యువకులకు వివాహాలు నిర్వహించడంలో సహకరిస్తూ, ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించేందుకు తన వంతు సేవ చేశారు.
కులం, వర్గం, ఆర్థిక స్థాయి వంటి భేదాలకు అతీతంగా మానవత్వాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడమే ఆయన సామాజిక దృక్పథం.
అచ్చాయమ్మ సహకారం – విజయానికి వెన్నుదన్ను
ఒక మహోన్నత వ్యక్తి వెనుక ఒక కుటుంబం ఉంటుంది. ఆ కుటుంబం వెనుక ఎన్నో త్యాగాలు ఉంటాయి.
*చింతూరు వెంకటరావు జీవిత ప్రయాణంలో ఆయన శ్రీమతి అచ్చాయమ్మ పాత్ర అత్యంత విశిష్టమైనది*
భర్త ప్రజా ఉద్యమాల్లో, రాజకీయ కార్యక్రమాల్లో, సాహిత్య కార్యక్రమాల్లో, సామాజిక సేవలో నిమగ్నమై ఉన్న సమయంలో కుటుంబ బాధ్యతలను ఎంతో నేర్పుతో, ఓర్పుతో నిర్వహించారు.
కుటుంబాన్ని చక్కగా తీర్చిదిద్దుతూ, భర్తకు అంకితభావంతో సహకరిస్తూ ఆయన ప్రజా సేవా ప్రయాణానికి వెన్నుదన్నుగా నిలిచారు.
వెంకటరావు ప్రజా జీవితంలో కనిపించే ప్రతి విజయానికి వెనుక అచ్చాయమ్మ నిశ్శబ్ద త్యాగం, సహనం, సహకారం కూడా అంతే గొప్పగా నిలిచాయి.
*వ్యక్తిత్వ విశిష్టత*
చింతూరు వెంకటరావు వ్యక్తిత్వాన్ని పరిశీలిస్తే కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
సేవాభావం – ఆయనకు శ్వాస.
సామాజిక చైతన్యం – ఆయనకు మార్గం.
సమానత్వం – ఆయనకు సిద్ధాంతం.
సాహిత్యం – ఆయనకు ఆత్మీయ ప్రపంచం.
కళ – ఆయనకు ప్రజా చైతన్య సాధనం.
ప్రజల అభ్యున్నతి, ఆయన జీవిత ధ్యేయం.
పదవులు వచ్చినప్పుడు గర్వించలేదు; బాధ్యతగా స్వీకరించారు.
అధికారం వచ్చినప్పుడు దూరం కాలేదు; ప్రజల మధ్యే ఉన్నారు.
వయసు పెరిగినా సేవాభావం తగ్గలేదు.
జీవితంలో ఎదురైన ప్రతికూలతలు ఆయన సంకల్పాన్ని బలహీనపరచలేదు.
ఒక జీవితంలో ఎన్నో పార్శ్వాలు
చింతూరు వెంకటరావు జీవితం ఒక వ్యక్తి జీవిత చరిత్ర మాత్రమే కాదు; ఒక ప్రాంత సామాజిక చరిత్రకు ప్రతిబింబం.
ఒకవైపు ఉపాధ్యాయుడిగా విద్యాబోధన, మరోవైపు కూలీల కోసం పోరాటం;
ఒకవైపు సహకార రంగంలో పరిపాలన, మరోవైపు గిరిజనుల కోసం ఉద్యమం;
ఒకవైపు రంగస్థల కళాకారుడిగా నటన, మరోవైపు సాహిత్య సంస్థల నిర్మాణం;
ఒకవైపు కవితలు, కథల రచన, మరోవైపు చర్ల మండల చరిత్ర రచన;
ఒకవైపు సామాజిక సంస్కరణలు, మరోవైపు నేటికీ మత్స్యకారుల అభ్యున్నతికి కృషి.
ఇలా ఆయన జీవితం అనేక రంగాలను తాకిన బహుముఖ ప్రజాసేవా ప్రస్థానం.
*నేటి తరానికి ఆయన జీవితం ఒక సందేశం*
నేటి సమాజంలో వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలకే ప్రాధాన్యం పెరుగుతున్న తరుణంలో చింతూరు వెంకటరావు జీవితం మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తుంది.
విద్య కొద్దిగా ఉన్నా జ్ఞానం అపారంగా ఉండవచ్చు.
ఆస్తి తక్కువైనా సేవాభావం అపారంగా ఉండవచ్చు.
అధికార పదవి లేకపోయినా ప్రజల హృదయాల్లో స్థానం సంపాదించవచ్చు.
వయసు పెరిగినా సేవ చేయాలనే సంకల్పానికి వృద్ధాప్యం అడ్డంకి కాదు.
ప్రజల కోసం పనిచేసే మనిషి చరిత్రలో తనకంటూ ఒక స్థానం సంపాదించుకుంటాడు. చింతూరి వెంకటరావు జీవితం అందుకు ప్రత్యక్ష నిదర్శనం.
*ముగింపు*
చింతూరు వెంకటరావు జీవితం ఒక సాధారణ రైతు కుటుంబం నుంచి ప్రారంభమై, ఉపాధ్యాయ వృత్తి ద్వారా ప్రజా చైతన్యానికి చేరుకుని, ఉద్యమాల ద్వారా సామాజిక మార్పుకు బాటలు వేసి, సహకార రంగం ద్వారా ప్రజలకు సేవ చేసి, కళా-సాహిత్య రంగాల్లో తనదైన ముద్ర వేసి, నేటికీ మత్స్యకారులు మరియు అట్టడుగు వర్గాల అభ్యున్నతికి అంకితమవుతున్న మహోన్నత జీవన ప్రస్థానం.
ఆయన జీవితాన్ని ఒక్క మాటలో నిర్వచించాలంటే,
“తన కోసం కాకుండా సమాజం కోసం జీవించిన ప్రజాసేవకుడు” అని చెప్పవచ్చు.
ఆయన పోరాటం ఒక తరానికి చైతన్యం;
ఆయన సేవ ఒక సమాజానికి స్ఫూర్తి;
ఆయన సాహిత్యాభిమానం భావితరాలకు వారసత్వం;
ఆయన జీవితం యువతకు ఆదర్శం.
చింతూరు వెంకటరావు జీవితం
ఒక వ్యక్తి చరిత్ర కాదు
ఒక ప్రాంత ప్రజా చరిత్ర!
ఒక కుటుంబ గాథ కాదు,
ఒక సామాజిక ఉద్యమ ప్రస్థానం!
ఒక సాహిత్యాభిమాని కథ కాదు,
అక్షరాన్ని ఆయుధంగా, సేవను సాధనంగా చేసుకున్న
ఒక మహోన్నత మానవుని జీవన కావ్యం!
“ప్రజల కన్నీటిని తన కన్నీటిగా భావించి,
ప్రజల అభ్యున్నతిని తన జీవిత లక్ష్యంగా చేసుకున్న
చింతూరు వెంకటరావు జీవితం
భావితరాలకు చిరస్మరణీయమైన స్ఫూర్తి ప్రదీపం.”
*రచయిత: బత్తుల వెంకటేశ్వర్లు, చర్ల.*